Choroba  Hashimoto często  prowadzi do niedoczynności tarczycy. Nasz własny układ immunologiczny niszczy miąższ tarczycy, która  osłabiona produkuje coraz mniej hormonów T4 (tyroksyny) i T3 (trijodotyroniny).
Tarczyca odpowiada za ok. 30% spoczynkowej przemiany materii. Jak nietrudno się domyślić obniżony metabolizm organizmu będzie niestety prowadził do zwiększenia masy ciała, a w konsekwencji do nadwagi. Dzieje się tak dlatego, że w przypadku niedoboru hormonów tarczycy, energia dostarczona z pożywieniem jest magazynowana w postaci tkanki tłuszczowej.

Jest diagnoza Hashiomoto i co dalej?

Leczymy objawy, bo jak wspomniałam w poprzednim wpisie, bo nie znamy przyczyn choroby. Według aktualnych badań naukowych uzasadnione jest wprowadzenie terapii hormonami tarczycy i/lub selenu. Zapotrzebowanie na hormony jest bardzo zróżnicowane zależy zarówno od poziomu hormonów tarczycy we krwi, ale również od samopoczucia pacjenta. Leki przyjmujemy na czczo, przed śniadaniem. Dlaczego? Jeśli w żołądku znajduje się pokarm to utrudnia wchłonięcie odpowiedniej ilość leku. Hormony tarczycy przyjmuje się zwykle rano, gdyż zdrowa tarczyca wydziela swoje hormony głównie w ciągu dnia i przyjęcie leków wieczorem mogłoby spowodować zaburzenia snu. Ważna jest  regularna kontrola wartości hormonów tarczycy (fT3,fT4,TSH) początkowo w odstępie 4-6 tygodni. Po dobraniu odpowiednik dawek hormonów zaleca się kontrolę co pół roku lub nawet raz w roku. Oczywiście o tym wszystkim decyduje endokrynolog.

Dieta w Hashimoto

Przede wszystkim zachęcam do wykonania testu na alergie i nietolerancje pokarmowe. Jego wynik zdecydowanie ułatwi komponowanie diety szczególnie w odniesieniu do glutenu i laktozy.

Przeanalizowałam prace badawcze z ostatnich lat  i nie ma jednej specjalnej diety dla chorych na Hashimoto L.  Wymienię najważniejsze informacje, które często się powtarzają i dotyczą diety zarówno w niedoczynności tarczycy jaki i w przypadku Hashimoto:

  • Warzywa i owoce – żródło antyoksydantów (przeciwutleniaczy) i błonnika. W większości spożywamy bez ograniczeń. Wyjątek stanowią warzywa kapustne tj. kapusta, brukselka, kalafior, brokuły,jarmuż, rzepa, kalarepa. Zawierają one związki wolotwórcze (goitrogeny) zaburzające wytwarzanie hormonów tarczycy  i wchłanianie jodu. Ale nie panikujemy, gdyż obróbka termiczna i proces fermentacji powodują w znacznym stopniu  inaktywację tych substancji, czyli wymienione wcześniej gotowane warzywa i kapusta kiszona jak najbardziej powinny się znajdować w jadłospisie.
  • Soja i jej przetwory (mleko sojowe, tofu)- nie zaleca się ich spożywania. Występują w nich izoflawony, które podobnie jak goitrogeny w kapustnych  hamują produkcję hormonów tarczycy. W odróżnieniu od związków wolotwórczych obecnych w warzywach krzyżowych, związki zawarte w soi nie są dezaktywowane w czasie gotowania.
  • mięso, ryby morskie, jaja – dostarczają pełnowartościowego białka. Ryby spożywamy 1-2 razy tygodniu raczej nie częściej ze względu na zawartość jodu. Nie wykluczamy ich z diety, bo Są one dla nas bardzo cenne jako źródło kwasów omega-3.
  • oleje roślinne, orzechy, pestki, ryby, awokado oliwki– są źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 które stymulują przemianę T4w T3 oraz poprawiają wrażliwość tkanek na działanie hormonów tarczycy. Pamiętamy o tym, że kwasy tłuszczowe omega-3 wykazują działanie przeciwzapalne.
  • kasze– bez ograniczeń z wyjątkiem kaszy jaglanej, której spożywanie ograniczamy do 1 raz w tygodniu (zawiera substancje hamujące wytwarzanie hormonów tarczycy)
  • brązowy ryż, makarony pełnoziarniste, płatki, amarantus– dostarczają składników mineralnych, witamin i błonnika pokarmowego
  • selen– działa hamująco na procesy zapalne. Dawkę przyjmowanego selenu należy ustalać z endokrynologiem. Badania wykazują, że selen powoduje złagodzenie objawów choroby Hashimoto.
  • jod– jego podawanie nie jest zalecane, ilości które znajdują się w produktach spożywczych nie powinny stanowić problemu. Unikać należy jednak potraw zawierających duże ilości jodu takich jak wodorosty, owoce morza i algi morskie. Warto z diety wyeliminować sól jodowana i zastąpić ja np. solą morską.

Na konferencjach coraz częściej przedstawiane są wyniki badań wykazujące związek pomiędzy spożywaniem glutenu i nabiału, a nasileniem objawów w Hashimoto. W zależności od wyników indywidualnych ustaleń oraz  testów na alergie i nietolerancje eliminujemy z diety:

GLUTEN (występuje w pszenicy, jęczmieniu i życie oraz wszystkich produktach, które powstają z tych zbóż)-Tkanka tarczycowa ma podobną strukturę morfologiczną do jednej z frakcji glutenu (gliadyny). Dlatego przeciwciała skierowane na gliadynę mogą również atakować tarczycę.

NABIAŁ (nietolerancja laktozy, alergia na białka mleka)- może  prowadzić ograniczenia  wchłaniania składników pokarmowych  i dolegliwości takich jak: biegunka, zaparcia, zgaga

 

Jak wszyscy również osoby z chorobą Hashimoto powinny stosować prawidłowo zbilansowaną i urozmaiconą dietę. Obowiązuje zasada 5 posiłków J. Szerokim łukiem omijamy produkty wysoko przetworzone, cukier, węglowodany proste (jasne pieczywo, bułki, makarony, słodycze)

 

 

Bibliografia:

Janczy, A., & Małgorzewicz, S. (2015). Skuteczność diety redukcyjnej u pacjentek z chorobą Hashimoto. In Forum Zaburzeń Metabolicznych (Vol. 6, No. 3, pp. 112-117).

Liontiris, M. I., & Mazokopakis, E. E. (2017). A concise review of Hashimoto thyroiditis (HT) and the importance of iodine, selenium, vitamin D and gluten on the autoimmunity and dietary management of HT patients. Points that need more investigation. Hellenic Journal of Nuclear Medicine20(1), 51-56.

Pyzik, A., Grywalska, E., Matyjaszek-Matuszek, B., & Roliński, J. (2015). Immune disorders in Hashimoto’s thyroiditis: what do we know so far?. Journal of immunology research2015.

Wichman, J., Winther, K. H., Bonnema, S. J., & Hegedüs, L. (2016). Selenium supplementation significantly reduces thyroid autoantibody levels in patients with chronic autoimmune thyroiditis: a systematic review and meta-analysis. Thyroid26(12), 1681-1692.

Zakrzewska, E., Zegan, M., & Michota-Katulska, E. (2015). Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna48(2).